Voor verkiezingen

Politieke ideologieën

Ideologie
Een ideologie is een samenhangend ideeëngoed waarmee de werkelijkheid (lees: Nederland) veranderd moet worden. Niet eenieder heeft dezelfde ideologie.

Een overzicht van de 9 (politieke) ideologieën:

‘Ik wil lokaal, politiek, draagvlak hebben’? Een raadpleging helpt. Kijk instructiefilm raadpleging.

1. Anarchisme
Anarchisme is het streven naar een situatie c.q. samenleving waarin burgers zonder een hogere macht of autoriteit leven (‘anarchie’). Dit past in het principe van ‘geen gezeik, allemaal rijk’.

Anarchie kan overigens ook wanorde of chaos betekenen. U kunt zich voorstellen, dat als er geen hogere macht is, de brutaalste mensen het meeste te zeggen hebben.

Vergelijk anarchisme maar eens met hetgeen wat er in een peuterzaal gebeurt. De begeleider gaat weg en dan gaat het loos…

2. Communisme
Communisme is een politieke ideologie, die erop gericht is om een klasseloze en staatloze samenleving op te bouwen. In deze socialistische samenleving is er een gemeenschappelijk eigendom van de productiemiddelen, waarbij de burger naar vermogen produceert en naar behoefte afneemt.

De burger consumeert naar behoefte. Uiteraard zijn hierbij weer uitzonderingen. Zelf zie ik het ‘communisme’ terug bij de Smurfen. Bij de Smurfen klopt alles en niemand piepelt er over geld.

In landen kan het communisme ook werken, zolang mensen maar bereid zijn om voor het algehele geheel (lees: algeheel belang) te werken en bereid zijn om te kunnen delen: eenieder profiteert – ook als hij / zij niets doet.

3. Conservatisme
Het conservatisme is een ideologie, die zich grondvest op de traditie. Het conservatisme is kritisch tegenover het idee van de maakbaarheid van de samenleving.

Volgens conservatisme groeit de maatschappij door ‘het’ gewoon te laten gebeuren. Dankzij deze ’trial-and-error’ (lees: gissen of missen) wordt de maatschappij gevormd. Slechte of onwerkbare elementen van de samenleving worden door de tijd vanzelf geëlimineerd.

Interessant is om te vernemen, dat critici conservatisme geen ideologie vinden. Ze vinden juist dat er bij conservatisme een ideologie ontbreekt om de samenleving te kunnen laten floreren.

Verdeel en heers - politiek

Politiek: mag ik even uw aandacht?

4. Geslachtsgelijkheid
Geslachtsgelijkheid is een ideologie waarbij mannen en vrouwen dezelfde rechten hebben. In Nederland is dit de normaalste zaak van de wereld, maar toch zijn er landen in de wereld waar dit niet zo is.

Voor- en tegenstanders van homo huwelijk amerika

Voor- en tegenstanders van het homo-huwelijk in Amerika (1988 – 2015): een verschuiving is gaande

Als gekeken wordt naar Europa blijkt het percentage voorstanders van het homo-huwelijk in ons land het hoogst te zijn (Eurobarometer 2006): Nederland (82%). Andere landen scoren: Zweden (71%), Denemark (69%), België (62%) Luxemburg (58%), Spanje (56%), Duitsland (52%), Tjechie (52%), Oostenrijk (49%), Frankrijk (48%), Engeland (46%) en Finland (45%). Ierland (64%; 2015) heeft onlangs het homo-huwelijk geïntroduceerd en Finland volgt in 2017.

5. Milieuactivisme
Milieuactivisme is een ideologie die poogt een balans te bereiken tussen de mensen op de aarde en de verschillende natuursystemen. Alles dient in stand te worden gehouden. De Yin en Yan moeten met elkaar kunnen samenwerken

Miieuactivisme betreft een sociale beweging, die er naar streeft om het politieke proces te beïnvloeden ten gunste van het ecosysteem. De Partij voor de Dieren is hiervan in Nederland een voorbeeld van.

6. Liberalisme
Het liberalisme streeft er naar zo veel mogelijk vrijheid aan de individuele burger over te dragen zolang deze de vrijheid van andere personen niet beperkt. Ook streeft het liberalisme naar een vrij markt waarin de landelijke overheid zich terughoudend opstelt. Ook streven de liberalen naar een scheiding tussen Kerk en Staat.

Het liberalisme kan vergeleken worden met het eiland van Robinson Crusoe. Hij heeft al de gewenste middelen tot zijn beschikking (als we een subtropisch eiland zo mogen noemen), terwijl hij niemand anders voor het hoofd stoot.

7. Nationalisme
Nationalisme is een ideologie die stelt dat de staat als politieke eenheid gelijk moet zijn aan de natie als sociaal-culturele eenheid.

Het woord chauvinisme vormt hierbij een mooi begrip. Bij nationalisme zijn burgers namelijk heel trots op hun eigen land. Ze zijn trots op hun natie, dat staat voor ‘volksstam’. De natie is hun eigen ik.

Een magische uitspraak is de zin ‘Wij hebben gewonnen’, nadat de wedstrijd gewonnen is. Als de wedstrijd verloren is, dan is er niet altijd sprake van nationalisme en wordt er weleens gezegd ‘zij hebben verloren’.

8. Religie
Religieuze ideologieën worden gedreven door de religie. De maatschappijleer (‘het geloof’) schrijft aan wat er in het land moet gebeuren. Voorbeelden van religie zijn: Christendom, Islam, Hindoeïsme, Boeddhisme en het Jodendom.

Elke religie heeft z’n eigen visie over de toekomst en wordt generatie-op-generatie doorgegeven. Een prima ideologie, alhoewel het ‘verkeerd’ gaat als er in één land meerdere religiën heersen.

9. Socialisme
Socialisme is een ideologie gebaseerd op gelijkheid, sociale rechtvaardigheid en solidariteit. Alles draait om het collectief, dat al dan niet belichaamd wordt door de overheid c.q. de Staat. Deze overheid/staat heeft de hoogste beslissingsbevoegdheid over de verdeling van macht en goederen.

Politieke ideologien - voor eenieder wat wils

Politiek: voor eenieder wat wils

Ennuh?
De 9 politieke ideologieën kennen hun voor- en nadelen. Ideologieën zijn geen theorieën. Daarvoor moeten ze eerst nog verder -in de praktijk- uitgetest worden.

Als onderzoeker lijkt me een A/B-variant hier zeer geschikt voor.

In de wereld kennen we 195 erkende onafhankelijk landen. Dat zijn dus mooi 21 landen per ideologie om te testen. Zullen we beginnen met het toepassen van socialisme bij de Amerikanen?

Martijn Hulsen
Onderzoeker Overheid in Nederland