soep roeren

Het toetsen van de representativiteit.

Representativiteit
Wanneer is een onderzoek representatief? Het begint met de juiste vraag te stellen.

Er zijn namelijk verschillende definities. Enkele definities van representativiteit:

  • ‘een indruk geven van’ bijv. organisaties worden op hun representativiteit getoetst; de mate waarin een steekproef of deelverzameling een juiste afspiegeling vormt van het geheel, de gehele populatie.
    Voorbeeld:   `de representativiteit van een steekproef voor een wetenschappelijk onderzoek
    – Juridischwoordenboek

  • De mate waarin de respondenten uit een steekproef een goede afspiegeling vormen van de populatie (doelgroep van het onderzoek). Representativiteit is belangrijk om de resultaten uit steekproefonderzoek te kunnen generaliseren en extrapoleren naar de totale populatie. Representativiteit wordt vaak gecontroleerd op demografische variabelen (bijvoorbeeld leeftijd, geslacht, inkomen, regio).
    – Multiscope

  • Geschiktheid om de winkel te vertegenwoordigen.
    -Encyclo.nl

  • Mate van waarschijnlijkheid dat de uitkomsten van een onderzoek van toepassing zijn op alle volgende overeenkomstige steekproeven.
    – Glossarium

 

Representativiteit toetsen – roer eerst en proef daarna de soep
Stel je bent soep aan het koken. Wanneer serveer jij de soep op tafel?

Je roert een keer met de lepel en vervolgens proef je de soep. Op basis van die ene proef, trek je een conclusie over de gehele soep.

Je kunt je voorstellen, dat je een verkeerde conclusie trekt als de soep ‘heterogeen’ is. Bij een heterogene soep, kan het wel/niet hebben van bijvoorbeeld een soepbal invloed hebben op de smaak van de soep. Als je een lepel soep proeft waar toevallig een soepbal bijzit, dan smaakt de soep namelijk anders dan als je alleen de soep proeft.

Soep

Steekproef 1: homogene groep: één lepel soep smaakt overal hetzelfde

soep2

Steekproef 2: heterogene soep: één lepel soep smaakt niet overal hetzelfde

 

Een keer goed de soep roeren, kan dus helpen. Denk van tevoren na, welke ingrediënten de smaak van de soep kunnen aanpassen.

In onderzoeksland noemen ze de ingrediënten van de soep de demografische factoren. De demografische factoren zijn o.a. geslacht, leeftijd en woonplaats. Afhankelijk van het soort onderzoek, heb je ook specifieke kenmerken. Denk aan het checken of iemand lid is van een politieke partij, als er bijvoorbeeld een onderzoek wordt gedaan naar de beleving van de persoon rondom de verkiezingen.

Stappen om de representativiteit te meten
Hanteer in ieder geval de volgende stappen:

Stap 1: Breng de populatie in kaart
Stap 2: Breng de response (steekproef) in kaart
Stap 3: Vergelijk de response met de populatie en bezie of deze afwijken

In een eerdere blog over representativiteit zijn de stappen toegelicht.

Steekproef versus populatie.
Voorgesteld kan worden, dat er verkeerde conclusies worden getrokken als de steekproef niet representatief is. Dit is bijvoorbeeld het geval als je alleen maar de soepballen uit de soep lepelt.

Double-check
Afgevraagd dient te worden, of de uitkomsten van het onderzoek hetzelfde zijn als er een response van 100% was geweest. Zo ja, dan is er sprake vaneen representatief onderzoek. Een leuke vingeroefening is bijvoorbeeld als gekeken worden naar het Oekraïne referendum: wat als er een opkomstpercentage van 100% was bij het referendum?

Lees meer over de representativiteit van het onderzoek in de blog onderzoek in Nederland met acht miljoen respondenten representatief?

Met representatieve groet,
Martijn Hulsen