‘Politici hebben er een handje van om geen antwoord op de vraag te geven. Welke techniek hier het beste voor toepassen?’

‘Geen antwoord op de vraag’

Het is één van de vooroordelen ten aanzien van politici:

Het geven van politiek correcte antwoorden.

Maar houden politici altijd hun kaarten zo dicht mogelijk tegen hun borst aan?

De Engelse communicatie-expert Peter Bull heeft tientallen jaren lokale politici gevolgd. Door middel van stemmentellingen is hij gekomen tot vijfendertig technieken die politici gebruiken om vragen van journalisten te omzeilen.

Technieken om de vraag niet te beantwoorden

De 35 technieken zijn onderverdeeld in 12 categorieën:

  1. Negeer de vraag (en begin een eigen verhaal)
  2. Erken de vraag, zonder een antwoord te geven
  3. Zet vraagtekens bij de vraag
    1. Vraag om meer uitleg
    2. Stel de vraag terug: ‘geeft u daar maar eens antwoord op’
  4.  Val de vraag aan
    1. De vraag gaat niet in op de belangrijkste onderwerp in de discussie
    2. De vraag is speculatief of hypothetisch
    3. De vraag is gebaseerd op een verkeerde veronderstelling
    4. De vraag klopt niet qua feiten (de vraag is niet nauwkeurig gesteld)
    5. De vraag bevat een onjuist citaat
    6. De vraag wordt uit de context getrokken
  5. Val de interviewer aan
  6. Weiger om antwoord op de vraag te geven
    1. Want je kunt de vraag niet beantwoorden
    2. Want je wilt niet de vraag beantwoorden
    3. ‘Ik kan niet voor iemand anders spreken’
    4. ‘Je zult moeten afwachten’ (uitstel van het antwoord)
    5. Geef aan dat je het niet weet
  7. Maak een politiek punt
    1. Zeg dat het een aanval is van een externe groep (oppositie of rivaliserende groepen)
    2. Verwijs naar het huidig beleid
    3. Verdedig het beleid (‘we hebben allemaal voorgestemd’)
    4. Verdedig het democratieproces van de eigen partij of besluitvorming
  8. Verstrek een onvolledig antwoord
    1. Start met de beantwoording, maar maak het vervolgens niet af
    2. Geef een negatief antwoord (vertel wat niet gaat gebeuren in plaats van wat wel gaat gebeuren)
    3. Geef een gedeeltelijk antwoord
    4. Beantwoord slechts de helft van de vraag
  9. Herhaal het antwoord van de vorige vraag
  10. Zeg, of suggereer, dat de vraag al beantwoord is
  11. Verontschuldig jezelf (‘neem me niet kwalijk, maar…)
  12. Neem de vraag letterlijk

Meest populaire antwoord-techniek

Peter Bull geeft aan, dat ‘de vraag aanvallen’ de meest populaire techniek is.

Politici zijn net mensen. Ze willen niet hun gezicht verliezen en ze zijn (daardoor) niet anders dan wij. Als het heet onder onze voeten wordt, dan vertonen wij ook vluchtend gedrag.

‘Beantwoord nu de vraag de heer politicus’

Tegelijkertijd concludeert Peter Bull, dat 40% van de gestelde vragen ‘sturend’ zijn. De vragen worden zo gesteld, dat de politicus deze niet kan beantwoorden zonder te lijden onder gezichtsverlies.

Journalisten lokken politici uit.

De keerzijde is, dat 47% van de vragen correct zijn gesteld.

Lees meer over dit onderwerp in het artikel van de Guardian. Bovenstaande heeft vooral betrekking op diepte-interviews. Bij kwantitatief onderzoek onder burgers en politici gelden andere spelregels.

De beste tip voor politici?

Erger je niet, maar verwonder je…